Een goede speenfase begint al in het kraamhok

Het spenen is één van de meest ingrijpende momenten in het leven van een big. Niet alleen verandert de omgeving, ook de voeding verandert in één keer van zeugenmelk naar volledig vast voer. Juist in die overgang worden de verschillen gemaakt. Biggen die snel hun voer opnemen, gezond blijven en direct doorgroeien, leggen de basis voor goede technische resultaten.

Jarenlang lag de nadruk bij pre-starters op één doel: zoveel mogelijk voeropname vóór het spenen. Logisch, want hoe eerder biggen vast voer eten, hoe beter ze voorbereid lijken op de volgende fase. Alleen is er met luxe pre-starters ook een grotere kans dat de biggen ná het spenen moeilijker opstarten op basis van de overschakeling naar granen en plantaardige eiwitten in de speenvoeders. Nieuwe inzichten laten zien dat de kwaliteit van de voorbereiding minstens zo belangrijk is als de hoeveelheid voer die wordt opgenomen.

De darm bepaalt de start

In de eerste levensweken ontwikkelen de darm, de darmflora en het immuunsysteem zich razendsnel. Dat is hét moment om de basis te leggen voor een gezonde speenperiode.

Een speenvoer dat zowel voorbereidt op het spenen als wel de kritieke eerste week na spenen ondersteund, is meer dan een smakelijk voer. Het is een hulpmiddel om de darm alvast te laten wennen aan de grondstoffen die later ook na het spenen nog worden verstrekt. Denk aan granen en plantaardige eiwitbronnen. Door die geleidelijke kennismaking verloopt de overgang soepeler en is de darm beter voorbereid op de volgende fase.

Rust rondom het spenen

Niet iedere big begint direct na het spenen met eten. Sommige dieren nemen pas na twee of drie dagen weer voer op. Juist deze biggen hebben het meeste baat bij een herkenbare voersamenstelling.

Wanneer in die eerste dagen opnieuw van voer wordt gewisseld, krijgt de darm nóg een verandering te verwerken. Door vóór én na het spenen hetzelfde overgangsvoer te verstrekken, blijft de voersamenstelling herkenbaar en krijgt de darm de tijd om zich aan te passen. Dat vergroot de kans op een vlotte voeropname en een goede start na het spenen.

De uitdaging is daarom niet om de big vóór het spenen zoveel mogelijk te laten eten, maar om hem zo goed mogelijk voor te bereiden op wat daarna komt.

Daarbij zijn een aantal uitgangspunten belangrijk:

• Stimuleer de eerste voeropname in het kraamhok.
• Bereid de darm geleidelijk voor op granen en plantaardige eiwitten.
• Voorkom onnodige voerwisselingen rond het spenen.
• Werk met een speenvoer dat 7 dagen voor en 7 dagen na het spenen wordt verstrekt.

Een speenvoer om de darm voor te bereiden op het spenen

Onderzoek van Schothorst Feed Research laat zien dat een juiste voerstrategie een belangrijke rol kan spelen. Het advies is om 7 dagen vóór het spenen over te schakelen op een speenvoer en dit zelfde voer ook 7 dagen na het spenen te blijven voeren.

Op die manier herkennen biggen niet alleen de geur en smaak van het voer, maar is ook de darmflora al gewend aan de gebruikte grondstoffen. Zodoende kan er 7 dagen na spenen zonder extra voerschakeling worden overgestapt op biggenopfokvoer.

Wat betekent dit in de praktijk?

Uiteindelijk draait het niet om hoeveel pre-starter een big vóór het spenen eet, maar om hoe hij de kritische fase van het spenen doorkomt. De winst hiervan wordt zichtbaar in de gespeende biggenstal. Een goede voorbereiding draagt bij aan:

• een vlottere voeropname na het spenen
• een kleinere speendip
• minder uitval en minder gezondheidsproblemen
• uniformere koppels

Samen werken aan een goede start

Elke zeugenhouder en elk bedrijf is anders. Daarom bestaat er geen standaardaanpak die overal hetzelfde werkt. De juiste voedingsstrategie hangt af van uw bedrijf, uw management en uw doelstellingen. Wilt u eens sparren over uw speenstrategie? Jeroen en Pieter denken graag met u mee en adviseren u over een aanpak die past bij uw bedrijf.